By 
Paslanmaz Çelik Gerçekten Paslanmaz mı? Krom Oksit Tabakasını Güçlendiren Pasivasyon Sırları
Metalin üzerindeki "görünmez kalkanı" onarmadan yapılan temizlik, sadece geçici bir parlaklık sağlar. İşte gerçek korumanın kimyası.
Bir metale "Paslanmaz" diyebilmemiz için içeriğinde en az %10.5 oranında Krom bulunması gerekir. Krom, havadaki oksijenle temas ettiğinde yüzeyde gözle görülemeyen, insan saç telinden binlerce kat daha ince bir tabaka oluşturur: Krom Oksit Tabakası (Passive Layer).
Bu tabaka, metali dış etkenlerden (su, nem, asit) ayıran bir zırh gibidir. Eğer bu zırh çizilirse, oksijen sayesinde kendini onarır. Ancak üretim şartlarında bu "kendi kendine onarım" her zaman yeterli olmaz.
Kendi Kendine İyileşiyorsa, Neden Kimyasal Kullanıyoruz?
Teoride paslanmaz çelik kendini onarır, ancak imalat süreci (kaynak, taşlama, kesim) yüzeyde "Serbest Demir" (Free Iron) partikülleri bırakır. Bu demir parçacıkları:
- Krom oksit tabakasının oluşmasını engeller.
- Paslanmanın başlayacağı bir "tohum" görevi görür.
- Zamanla yüzeyde noktasal korozyona (pitting) neden olur.
Adım Adım Pasivasyon İşlemi
Pasivasyon bir "temizlik" işleminden ziyade, bir "yüzey iyileştirme" işlemidir. Genellikle asitleme (pickling) işleminden sonra final adımı olarak uygulanır.
Yüzey Temizliği
Yüzeyde yağ, gres veya kaynak lekesi varsa önce temizlenmelidir. Pasivasyon sıvısı yağlı yüzeye etki etmez.
Kimyasal Uygulama
PeloxTR Pasivasyon Sıvısı yüzeye püskürtülür veya daldırma yapılır. 30-60 dk beklenir.
Nötralizasyon
Bol su ile durulanır. Oksijenle temas eden temiz yüzeyde anında koruyucu tabaka oluşmaya başlar.
İşlem Başarılı mı? Nasıl Test Edilir?
Pasivasyonun gözle görülür bir etkisi yoktur (yüzeyi parlatmaz veya matlaştırmaz). Peki işe yaradığını nasıl anlarız? Profesyonel üreticiler bunun için kimyasal test kitleri kullanır.
Test Yöntemi: Yüzeye damlatılan özel solüsyon, eğer yüzeyde hala serbest demir (pas riski) varsa renk değiştirir. Renk değişmezse pasivasyon başarılıdır.
Sık Sorulan Sorular (SSS)
Pasivasyon kimyasalı pası temizler mi?
Hayır, pasivasyon ürünleri genellikle pas sökücü değildir. Var olan ağır pası sökmek için önce Pickling (Asitleme) yapılmalı, temiz yüzeye pasivasyon uygulanmalıdır.
Hangi sıklıkla yapılmalı?
İmalat bitiminde bir kez yapılması genellikle yeterlidir. Ancak deniz kenarı gibi agresif ortamlarda bulunan ekipmanlar için periyodik bakım (yılda 1) önerilir.
304 kalite paslanmazı 316'ya çevirir mi?
Hayır, pasivasyon metalin alaşımını değiştirmez. Ancak 304 kalite bir paslanmaza iyi bir pasivasyon uygulamak, onun korozyon direncini maksimum seviyeye çıkarır.
